تحول در سیستم مالی دنیا با بلاکچین

با استفاده از بلاکچین، افراد زیادی می‌توانند گزارش‌های مختلفی را به یک نوع بایگانی اطلاعات وارد کنند و کاربران نیز قادرند چگونگی ثبت و بروزرسانی اطلاعات را در کنترل خود داشته باشند؛ یعنی همه چیز در جلوی چشمان افراد است و چیزی برای پنهان کردن وجود ندارد.

زمانی که اطلاعات ذخیره می‌شود، دیگر امکان بازنویسی و تغییر آن وجود ندارد و همین امر باعث می‌شود تا بلاکچین یک سوابق تاریخی دائمی ایجاد کند. جذابیت‌های چنین فناوری در زمینه‌های مختلف تجاری و مالی به ویژه در زمانی که «امنیت» به پاشنه آشیل اینترنت تبدیل شده، کاملاً مشخص است. خلاصه این که بلاکچین یک فناوری قابل اعتماد و عمومی و با قابلیت اشتراک گذاری است.

هر بلاک شامل سه عنصر است: یک سری داده (Data) ، هش (Hash) و هش قبلی (Hash of previous block). هر تراکنش در بستر بلاکچین یک کد هش ۶۴ کاراکتری تولید می‌کند. این کد با کد هش قبلی ترکیب می‌شود تا یک بلاک جدید ایجاد کند. هش هویت بلاک و کل محتویات آن را تایید می‌کند و همیشه منحصر به فرد است، درست مانند اثر انگشت.

وقتی یک بلاک به وجود می‌آید هش آن محاسبه می‌شود. هر گونه تغییری در بلاک، هش را تغییر می‌دهد. عنصر سومی که در داخل بلاک ذخیره می‌شود هش بلاک قبلی است که در ایجاد زنجیره ای از بلاک ها موثر است و همین موضوع باعث ایجاد امنیت بسیار بالا برای این فناوری می‌شود. هش بلاک قبلی، بلاک ها را به یکدیگر مرتبط می‌سازد و به این ترتیب «زنجیره» به وجود می‌آید.

بلاکچین قابلیت رهگیری دارد

زهرا معز کریمی، کارشناس پژوهشکده فناروی اطلاعات درباره کاربردهای بلاکچین در دنیا و ایران گفت: فناوری بلاکچین به طور کلی ویژگی های منحصر به فرد ذاتی دارد. مانند اینکه قابلیت رهگیری دارد یا اینکه تراکنش هایی که ثبت می شوند قابلیت تغییر و یا حذف ندارند. همچین ویژگی هایی این فناوری را برای کاربردهای خاصی مناسب می کند.

او افزود:  کاربردهایی که به عنوان نمونه فرض کنید 3 شریک تجاری می خواهند با هم توافق داشته باشند و می خواهند توافق داشته باشند که رکوردی که ثبت می شود را هرسه داشته باشند. بلاکچین می تواند به عنوان یک شبکه خصوصی میان این سه شریک مورد استفاده قرار بگیرد.

معز کریمی در ادامه بیان کرد: یا یک شبکه بزرگتر و و عمومی تر میان عموم مردم که می خواهند تبادلات یک ارزشی را داشته باشند و به هم اعتماد ندارند اما این شبکه اعتماد لازم را میان آنها ایجاد می کند.

اعتماد سازی

او درباره اینکه گفته می شود بلاکچین می تواند سیاست ها و سیستم مالی دنیا را در آینده نزدیک به طور کلی تغییر دهد اظهار کرد: پیش بینی های علمی کار چندان راحتی نیست. به نظر من هرکسی تخصص این را ندارد که درباره آینده فناوری ها و تحولاتی که در جهان ایجاد می کنند صحبت کند. این فناوری یک سری تغییراتی را ایجاد کرد و با یک فلسفه ای ایجاد شد مبنی بر اینکه عامل سومی که باعث عدم اعتماد مابین من و دیگری برای یک مقابله وجود داشت مثل سایت را حذف کند. 

معزکریمی افزود: در آینده نزدیک نمی تواند زیرساخت های موجود را به طور کامل جایگزین کند. در کنار زیرساخت های موجود برای یک سری کاربردهای خاص می توان مورد استفاده قرار بگیرد.

او در پاسخ به این پرسش که فناوری بلاکچین چه ظرفیت ها و مزایایی در ایران دارد بیان کرد: این فناوری ویژگی هایی دارد که برای برخی کاربردها بسیار مناسب است. به طور مثال فرض کنید که در مجموعه اداره ای روال مشخص دارید و فرض کنید درخواست هایی را در واحدهای مختلف یک سازمان دارید و هرکدام فرآیندهای خود را دارد، به نوعی باهم در ارتباط هستند اما این فرآیندها به صورت داخلی هم باید قابل رهگیری باشند.

رهگیری اسناد

معزکریمی افزود: همچین حساسیت های خاصی هم روی اسناد وجود دارد. لازم است علاوه بر اینکه سندها را رهگیری کنید نباید گم شود، تغییر نباید کند و تحت شرایط خاصی تغییر کند. افراد مختلف باید امکان این را داشته باشند که آن را ببینند، تغییر و حذف آن باید به تایید یک عده مشخص برسد. در همچین سیستمی بلاکچین فناوری بسیار مناسبی است برای اینکه بتوانیم شرکت را ثبت کنیم، مراحل مختلف آن را و تمام تغییرات ثبت می شود در سیستمی که همه به آن دسترسی دارند و شفافیت دارد. بر اساس کنترل و دسترسی هایی که وجود دارد بدانند که چه اتفاقاتی در آن رخ داده است.

او در ادامه بیان کرد: این امر را تعمیم دهید به تمامی زنجیره های تامین و خاصیت هایی که وجود دارد. یک ویژگی مهم دیگری که وجود دارد. به عنوان نمونه در تحلیل داده های پزشکی، ممکن است از بیمار اجازه بگیرند یا خیر برای اینکه داده های او استفاده شود برای کاربردهای تحلیلی برای تولید دارو. بلاکچین بستر مناسبی است برای اینکه فردی که داده های خود را در اختیار می گذارد بداند محقق چه کاری می کند تا شرکتی که دارو را می سازد و گردش مالی که برای شرکت ایجاد می شود.

معزکریمی اضافه کرد: همه این ها در یک زنجیره مالی می آیند و به اندازه مشخصی سود مالی برای بیمار خواهند داشت هرچند سود آن ناچیز باشد. به هرحال در این گردش مالی سهیم باشد. دیگران هم تشویق می شوند که این کار را انجام دهند.

او درباره کاربرد بلاکچین در اینترنت اشیا بیان کرد: در حوزه اینترنت اشیا و جمع آوری داده های ترافیک نیز می توان از این فناوری استفاده کرد. زمانی که نهادی خود ذی نفع است برای استفاده از این فناوری مشتاق تر می شود. با قراردادهای هوشمندی که وجود دارد به محض اینکه فردی اگر شرکت داروسازی داشته باشد یا شرکت تعیین ترافیکی که درآمد دارد. درآمد که اخذ می شود سهم همه به طور خودکار از طریق شبکه هوشمند پرداخت می شود و درگاه های پرداخت و تاخیر هم وجود ندارد. شفافیت هم وجود دارد.

سیستم نقد و پول دیجیتال

مزدا حمدی، عضو هیات علمی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در گفت و گو با «جهان صنعت» اظهار کرد: بیت کوین یک سیستم نقد و پول دیجیتال است که افرادی که تراکنش دارند زیر سازه زنجیره بلوکی بیت کوین فعالیت می کنند. هر نوتی که در این شبکه وجود دارد دفتر کل عمومی دارد که ساختار بلاکچین دارد و اطلاعات تراکنش ها در قالب بلوک دسته بندی می شوندو بلوک ها در توابع رمزنگاری شده به همدیگر وصل می شوند که اصطلاح زنجیره بلوکی هم از این جا می آید.

او افزود: در شبکه بیت کوین افراد ناشناس هستند و شبه گمنامی داریم در این شبکه و هویت مشخص ندارند بلکه آدرس ولید دارند که هستند و می توانند هیچ ممیزی در عضویت شبکه، نحوه ورود و خروج،  فرآیند اعتمادسازی شبکه، در فرآیند تولید بلوک شرکت کنند یا خیر ممیزی انجام نمی شود و می توانند آزادانه در فرآیند شرکت کنند. بنابراین اعضای خرابکار هم ممکن است در شبکه حضور داشته باشند. این میزان بی اعتمادی در بین شبکه بیت کوین را می توانیم بگوییم ماکسیمم است. هر فردی کد باز دارد و می تواند هر خرابکاری را در شبکه انجام دهد.

هنر بیت کوین، اعتماد سازی است

حمدی دررابطه با ویژگی ممتاز بیت کوین بیان کرد: هنر بیت کوین این بود که در شبکه ای با این گستردگی، توزیع شدگی و بدون نهاد سومی اعتماد را برقرار کند. به این نحو بود که برای جلب مشارکت افراد و اینکه بتوانند از شبکه استفاده کنند احتیاج داشت بلوک هایی که در شبکه استفاده می شود ثابت شود ثابت شود هرکسی که پیشنهاد می دهد به شبکه برای اعتمادسازی، ثابت کند که آدم درستکاری است و فعالیتی داشته است.

او افزود: به این روش اثبات کار گفته می شود. که پینشهاد داده شود هربلوکی که قرار است به شبکه اضافه شود یک مساله ریاضی سخت باید برای آن حل شود. پیدا کردن پاسخ آن نیز جز با آزمون و خطا ممکن نیست. کسی که می خواست در این فرآیند شرکت کند تراکنش ها را جمع می کرد و وقتی تراکنش ها جمع می شود به تولید بلوک می پرداخت و اگر این جواب را پیدا می کرد آن را در کنار بقیه تراکنش ها می گذاشت و می گفت این بلوک تراکنش ها و این هم جواب ریاضی است.

حمد در ادامه بیان کرد: جواب ریاضی ویژگی اش این بود که پیدا کردنش بسیار سخت است اما تایید آن بسیار راحت است و با یک چک کردن ساده می توان جواب مورد نظر را پیدا کرد. این بلوک را بین همه اعضای شبکه پخش می کرد و اعضا می توانستند به راحتی هم صحت تراکنش ها را چک کنند و هم صحت بلوکی که در شبکه منتشر شده است.

مکانیسم تشویقی

او گفت: اگر این بلوک درست بود، مقداری جایزه به فردی که این بلوک را به شبکه منتقل کرده است داده می شد به عنوان سیستم مکانیسم تشویقی برای افرادی که بیایند و در فرآیند تشویقی شرکت کنند و اعتماد در شبکه مابین افرادی کاملا بی اعتماد به یکدیگر برقرار کنند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات بیان کرد: فرآیندی که اصطلاحا آن را ماینینگ می نامیم دو فعالیت اصلی دارد؛ اولی برقراری اعتماد در شبکه با میزان بی اعتمادی مختلف در میان اعضای شبکه که فرآیند خلق پول و رمزارز در بیت کوین توسط همین جایزه هایی که برای ماینینگ در نظر گرفته شده اتفاق می افتد. دو کاربرد اصلی دارد.

او افزود: چون بیت کوین مجبور بود در یک شبکه با اعتمادی کامل اعتماد برقرار کند و افراد تراکنش ها را بپذیرند و به آن اعتماد داشته باشند، که این اتفاق بی سابقه بود در دنیا؛ مجبور بود هزینه کند که این هزینه همان مساله ریاضی بود که خود را به عنوان توان محاسباتی و مصرف برق نشان می دهد. در واقع دستگاه هایی که ماینر هستند مختص حل آن مساله ریاضی و گرفتن تابع هش که استفاده می شود در حل مساله و پیدا کردن جواب هستند.

حمدی دررابطه با اینکه این فرآیند چگونه موجب می شود تغییر تراکنش ها مشکل شود بیان کرد: به این روش که زنجیره بلوکی به هم دیگر زنجیر می شوند. هر تغییری در بلوک به خاطر تابع رمزنگاری در زنجیره بلوک ها موجب می شود بلوک بعدی هم تغییر کند. هر بلوکی یک عصاره و چکیده بلوک قبل را می گذاریم. اگر بخواهیم داده های بلوک قبل را عوض کنیم آن عصاره یا چکیده تغییر می کند. در نتیجه داده بلوک بعدی نیز عوض می شود. به همین روی هر بلوکی روی بلوک های دیگر تاثیر می گذارد.

او افزود: اگر کسی بخواهد تغییری در داده یک بلوک ایجاد کند نه تنها باید از بلوکی که می خواهد تغییر دهد تا تمام بلوک های بعدی مسائل ریاضی را و توابع ریاضی را مجددا حل کرده و ماینینگ کند که مساله زمان بر و انرژی بر است بلکه باید بین افراد آن را پخش کند. اگر افراد آن را نپذیرند چراکه روی دنباله دیگری توافق دارند، بازهم مورد اجماع واقع نمی شود و عملا گفته می شود که تغییر دادن در شبکه بیت کوین و زنجیره بلوکی سخت و زمان بر است.

اعتمادسازی در فرآیندها

عضو هیات علمی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات اضافه کرد: این امر موجب ایجاد اعتماد در فرآیندها و شبکه هایی که با هم تعامل دارند می شود. نه لزوما شبکه های زنجیره بلوکی مثل بیت کوین و اتریوم بلکه برای شبکه هایی که تجاری و کنسرسیومی هستند هم جذاب است. در کنسرسیوم های مختلفی مانند صنعت نفت، برق و شبکه های کسب و کار تجاری. عموما شبکه های بازی نیستند و هرکسی نمی تواند عضو شود بلکه تعداد محدودی و سازمان دارد که باید تعداد زیادی نود در سازمان داشته باشد اما با هم تعاملاتی انجام می دهند.

او افزود: یکی از مشکلات اصلی که در تعامل اینها وجود داشت این بود که هرکدام از این سازمان ها یک دفتر کل برای خود داشت و برای این سازمان ها منابع هزینه این بود که چک کنند و ایرادات عدم تطبیق هایی که بین دفاتر گروه هست را برطرف کنند. هنوز هم در بازار این دفترکل ها به عنوان دفتر حساب وجود دارد و در سیستم های مالی وجود دارد. به همین خاطر یکی از فرآیندهای مهم، هزینه بر و خسته کننده در شبکه های کسب و کاری تطبیق دفاتر مختلف بود. بدون اینکه هرکس به دفتر کل خود اعتماد داشت و مجبور بودند در جلسات و نشست های سخت و طاقتفرسا اختلافات را حل کنند.

حمد گفت: ایده زنجیره بلوکی در اینجا استفاده شد که گفته شد یک زنجیره بلوکی بین سازمان ها ایجاد کنیم. هرکسی زنجیره بلوکی خود را دارد اما چون همه افراد از این پروتکل پیروی می کنند این زنجیره بلوکی افراد کپی هایی است از یک دفتر کل واحد. با قابلیت های دیگری که نسل های بعدی زنجیره بلوکی اضافه می شود و قراردادهای هوشمند در زنجیره بلوکی وجود داردکه یک کد ساده است و به هر شبکه و کشوری که برده شود . فراخوانی شود اجرا می شود و خروجی می دهد.

ایجاد جذابیت

او افزود: با کمک این ابزارها و یکی بودن دفاتر نسخه کل ایجاد شده جذابیت ایجاد کرده برای شرکت های خصوصی، کنسرسیوم ها که از این فناوری در فرآیندها و فعالیت هایشان برای کاهش هزینه ها، شفاف سازی بیشتر و برقراری اعتماد استفاده کنند. مثلا شرکت های بزرگی مانند بانک جی پی مورگان که شده بانک معتبر و. اصولا تناقضی که وجود دارد این است که بیت کوین آمد تا نقش بانک ها را کمرنگ کند اما خود بانک ها در ارتباطاتشان از خود فناوری زنجیره بلوکی استفاده کردند و یا جایگزینی برای سوئیفت که سیستم پیام رسانی بین بانکی است. مشابه ها و پایلوت هایی که اجرا شده، کاری که سوئیفت در چند روز ممکن است انجام دهد با سیستم بلاکچین در عرض چند روز انجام می شود.

حمد اضافه کرد: از یک جایی به بعد بلاکچین فقط در اختیار رمزارزها بود و عمدتا زنجیره بلوکی باز و عمومی که افراد بتوانند بدون مجوز وارد شبکه شوند و می توانستند بدون مجوز در فرایند اعتمادسازی که همان ماینینگ است شرکت کنند.

او با اشاره به اینکه به تدریج دسته دیگری از زنجیره بلوکی ایجاد شد که در صنعت با دید فناوری از آن عنوان می شود. شبکه هایی هستند که ابزار محور هستند افراد باید در شبکه ها هویت کاملا مشخصی داشته باشند. هر سازمانی باید هویت کاربران و نطفه شبکه را معرفی کند و با همین شبکه در کنسرسیوم قواعد و تفاهم نامه ای دارند. شبکه ها را خودشان راه اندازی می کنند، متعلق به خودشان است و از آنجا وارد می شوند اما ارتباطات در ساختار زنجیره بلوکی انجام می شود، شفافیت و تغییرناپذیری دارد و قابل رصد کردن است و خیلی از وظایفی که در بلاکچین می تواند رعایت کند.

حمد درباره کاربرد بلاکچین در مخابرات بیان کرد: امری که باید در نظر بگیریم آن است که زنجیره بلوکی چند مولفه اصلی دارد؛ مولفه اصلی آن ساختار داده است، داده ها تراکنش ها هستند و تراکنش ها هم چیزی نیستند جز انتقال ارزش، انتقال ارزش می تواند بیت کوین باشد، رای بدهید یا ملکی را به نام دیگری منتقل کنید.

او افزود: تراکنش چیزی که در زنجیره بلوکی تعریف می کنیم در واقع هر تغییر ارزشی را تراکنش می گوییم. که این تغییر ارزش ها به عنوان تراکنش ثبت می شوند، به طور نمونه تغییر مالکیت خودرو، تراکنش ها به صورت ساختار بلوکی تر می شوند و این ساختارها به صورت توابع رمزنگاری به همدیگر متصل می شوند. ستون اول ساختار داده زنجیره بلوکی است، مساله بعدی شبکه ارتباطی نودها است. در شبکه های ارتباطی ساختارهایی که معمولا متداول بوده در نرم افزارها یا ارائه سرویس، کلاینت سرویس(سرویس های مشتری) مثلا ما مشتری گوگل هستیم، بازار را وصل می کنیم، هزینه سرویس می دهیم. اما در اواخر دهه نود میلادی چیزی به اسم تورنت مطرح شد، شبکه .. برای اشتراک پیر تو پیر بود. این فرضیه قبلا در آنجا مطرح شده بود که افراد بدون اینکه به جایی متصل شوند یک برنامه در کامپیوتر خود نصب می کنند، یک فولدر موزیک یا ویدئو یا کتاب در فولدر شر می گذاشتند و وقتی اعضای شبکه متصل بودند می توانستند به این فایل ها دسترسی داشته باشند. اصطلاحا به آن شبکه همتا به همتا می گویند.

تحول فولدر شر رد صنعت موسیقی

حمدی گفت:  تورنت باعث تغییرات مهمی در صنعت موسیقی شد و در ارائه سرویس ها و هنوز هم بحث تورنت ادامه دارد و افراد از روس کامپیوتر یکدیگر اطلاعات را برمیدارند. این شبکه همتا به همتا در زنجیره بلوکی هم وجود دارد. در واقع در اغلب شبکه های زنجیره بلوکی نودها هم عرض هستند و در شبکه های عمومی مجوزی نمی گیرند برای ورود به شبکه و می توانند راحت چند برنامه بیت کوین نصب کنند و متصل شوند. بقیه اعضای شبکه بیت کوین آنها را ببینند آنها هم یک سری همسایه دارند و اونها را می بینند و تراکنشی که می خواهند را برای آنها منتشر می کنیم و آنها پخش می کنند.

او افزود: در شبکه همتا به همتا یک سری توابع ارتباطی تعریف می شود که این تراکنش چگونه پخش شود و به دست اعضا برسد. اون شبکه های پروتکل های اکتشاف و پیدا کردن همسایه وجود دارد. یکی از مولفه های اصلی زنجیره بلوکی بحث شبکه های همتا به همتا بود که مرتبط با مخابرات می شود و از قبل هم دیده شده بود.

حمدی گفت: شرکت های مخابراتی هم مانند دیگر صنایع از این فناوری استفاده می کنند. مثل صنعت انرژی و سلامت به سادگی از فناوری برای کاربردهایی که خودشان تعریف می کردند استفاده می کنند. زنجیره بلوکی درخت یا ایجاد کننده شبکه همتا به همتا به شمار می رود. فرض کنید در یک محله ای همه پنل خورشیدی دارند، این پنل خورشیدی نصب می کند و برق مصرفی خود را استفاده می کند و مابقی را به فروش می رساند. در واقع این می شود یک بازار محلی و پلتفرم تبادل است. به آن می گویند اقتصاد تطبیق کنندگی یا مشارکتی.

او افزود: بلاکچین این فرآیند را ایجاد می کند که افراد بتوانند بدون واسطه آنچه دارند را به هم بفروشند. مانند فروش انرژی در جامعه است. بلاکچین با توجه به ذات توزیع شدگی و ذاتی که برای ایجاد تراکنش دارد می تواند در خدمت همچین کاربردهایی قرار بگیرد.

حمد گفت: بحث توتن اکونومی در بسیاری از موارد مطرح شده است. توتم چیزی نیست جز نمایش دیجیتال یک ارزش به صورت عمومی. می تواند این ارزش رای باشد، انرژی تولید شده باشد یا مالکیت یک وسیله باشد، به هرنحوی، چیزی که در دنیای بیرونی ارزش تلقی می شود و می توانیم نمایش دیجیتال دهیم.

او افزود: زمانی که به سمت مشارکت و اقتصاد مشارکتی پیش می رویم ، اول باید آن را تبدیل کنید به نمایشگری که در فضای دیجیتال داشته باشید به اسم توکن و بعد بین اعضا منتقل کنید. در کاربردهایی که در این پلتفرم نیاز است و به این بستر لازم دارند مثل تبادل انرژی و IOT که در آن بحث تبادل و به اشتراک گذاشتن داده ها مطرح است می تواند عملکرد مناسبی داشته باشد.مثلا در حوزه مخابرات ممکن است یک ایده باشد. البته این فناوری هنوز بالغ نیست و هنوز ما محصولات نهایی فراگیر نداریم و محصولاتی که وجود دارند منطقه ای هستند. پایلوت آنها تست شده و اثبات اعتماد تست شده است.

اتصالات بین اپراتوری

حمدی گفت: فرض کنید وای فای منزل خود را می خواهید در اختیار فرد دیگری قرار دهید. مثلا پهنای باند و مابقی اطلاعات را در اختیار دیگران قرار دهید، یکی از کاربردهای پهنای باند می تواند در حوزه مخابرات باشد. این امر می تواند جنبه عمومی داشته باشد و همه افراد بتوانند از آن استفاده کنند. یکی از مواردی که بسیار مورد توجه قرار می گیرد بحث زنجیره بلوکی مجوز محور یا کنسرسیومی است. اپراتورهای مختلف کاربرانی دارند که با هم در تماس هستند و کلی تعاملات مالی میان اپراتورها انجام می شود. به آن رومینگ گفته می شود و بحث دیگر آن اینترکانکشن یا اتصال بین اپراتوری است. اتصال بین اپراتوری به این معناست که از اپراتور همراه اول زنگ بزنم به اپراتور ایرانسل. در واقع من ارتباطی را برقرار می کنم که از شبکه اپراتور اول شروع شده و به اپراتور دوم ختم شده است. پس اتصال بین اپراتوری لازم است.

او افزود: اینها قراردادها و توافقاتی دارند، که یکی از سخت ترین کارها منابع هزینه است که این اختلافات را حل کنند. معمولا هر اپراتوری خود اطلاعات تماس را ثبت می کند و موقع تسویه حساب به مشکل می خورند. شرکت های کلیرینگ هاوس به وجود میاد که این اختلافات را حل کنند و هم هزینه دارد، هم دردسر دارد هم به روز نیست و آخر هر ماه این کار را انجام می دهند. معضلات بسیاری ممکن است اتفاق بیفتد. بحث رومینگ هم همین مشکلات را دارد. کاربر همراه اول اگر از ایرانسل خدمات بگیرد نیز نیاز به توافقات بین اپراتوری دارد.

حمدی گفت: ایده هایی مطرح است که چند اپراتور روی این مساله کار کردند که یک زنجیره بلوکی مشترکی ایجاد کنیم بین چند اپراتور. که این جزئیات تماس را در زنجیره بلوکی پیاده کند و این تعاملات روی زنجیره بلوکی پیاده شود. هم شفافیت ایجاد می شود و هم از قراردادهای هوشمند برای تسویه حساب قراردادها یا تعیین تکلیف کردن اختلاف ها استفاده کند. خیلی کمک می کند به ارتباطات بین اپراتوری.

هویت های دیجیتالی

او افزود: کاربردهای دیگری می توان برای بلاکچین در نظر گرفت که یکی از آنها بحث هویت های دیجیتالی است. همانطور که در اروپا بحث حفظ حریم خصوصی مطرح است و شرکت ها ملزم به رعایت قوانین هستند اپراتورهای مخابراتی هم از این قاعده مستثنی نیستند. می توان سیستمی پیاده کرد که اطلاعات کاربران دست خودشان باشد. اینکه فرد ازچه سایتی  استفاده می کند، کدام سرویس ها رابرای خدمات رسانی انتخاب کرده است و اطلاعاتی از این قبلی، این اطلاعات باید در اختیار کاربر باشد کدام  و او اجازه دهد اپراتورها از آنها استفاده کنند یا خیر.

حمدی گفت: یکی دیگر از کاربردهای بلاکچین در مخابرات داریم، یک نمونه در آلمان پیاده می کند اینکه جلوگیری از سرقت گوشی است. اگر گوشی سرقت شد سیستمی ایجاد شود که نتواند از اپراتورها استفاده کند. مانند رجیستری و گوشی های سرقتی در ایران استفاده نمی شوند بلکه در افغانستان، پاکستان و دیگر کشورها استفاده می شوند.

منبع: جهان صنعت