محمود حاتمی کارشناس ارشد ارتباطات و فناوری اطلاعات
در دنیای امروز برنامه ریزی و طرح ریزی شهری دو مقوله ای هستند که ارتباطی منطقی بین انسان و محیط زیست برقرار می نمایند.امروزه شهرهای بزرگ و پرجمعیت معضلات بی شماری دارند که مهمترین آن ها حمل و نقل و ترافیک، آلودگی های زیست محیطی، بافت های فرسوده و ناایمن، معابر کم عرض و مشکلات دسترسی سریع و آسان ارگان های خدمات رسان فوریتی نظیر آتش نشانی و اورژانس به بسیاری از این بافت ها می باشد.
فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان عمده ترین محور تحول و توسعه شهرها، آنچنان با زندگی مردم عجین شده است که بی توجهی به آن خللی عظیم در جامعه بوجود می آورد.اما از آنجایی که مطالعات مختلف در زمینه توسعه فناوری اطلاعات نشان می دهد که حرکت های انفرادی و پراکنده در این زمینه عموما موفق نبوده است، به همین علت اغلب کشورها برنامه های جامع در قالب شهرهای هوشمند و الکترونیکی را دنبال می کنند.
G-NAF و یا به عبارتی «فایل نشانی ملی مکان مرجع» پروژه ای است که در سال 1990 در کشور استرالیا مطرح و توسعه یافته است.یکی از الزامات طرح ریزی و برنامه ریزی شهری که در آن هریک از نشانی های شهری اعم از تجاری، مسکونی، خدماتی و غیره می بایست با دقت بالا اعتبارسنجی شده و جزئیاتی همچون نام محله، نام معبر، شماره پلاک، و مهمتر از همه مختصات جغرافیایی منحصر به فرد ملک در آن دیده شود در این پروژه دیده شده و مشکلاتی که در سطور بعدی عنوان می شود را تا حد ممکن کاهش می دهد و در واقع به نوعی از زیرساخت های الکترونیکی شدن و هوشمندسازی شهرهاست.
شهرسازی عبارتست از مجموعه روش ها و تدابیری که متخصصین امور شهری بوسیله آن شهرها را بهتر می سازند تا زندگی در آن بهتر و با درجه بالایی از کیفیت باشد. برخی معتقدند شهرسازی عبارتست از مطالعه ، طرح ریزی و توسعه شهرها با در نظر گرفتن احتیاجات اجتماعی و اقتصادی . آغاز شهرسازی معاصر به پایان قرن هفدهم می رسد که در آن بر اساس طرح و تنظیم نقشه های جدید، گسترش روابط اجتماعی و اقتصادی و کاستن از اثرات سوء زندگی شهری، شهرسازی مدرن شکل گرفت.
G-NAF از طریق ایجاد ارتباط بین داده های متنی و مکانی نشانی های معتبر، دوباره کاری ها و خطاهای مرتبط با نشانی های جعلی و باطل را حذف نموده یا کاهش داده است.این پروژه امکان بررسی و صحت سنجی یک نشانی فیزیکی به همراه موقعیت و مختصات جغرافیایی آن را در کشور مقدور می سازد.هر نشانی که در این طرح ایجاد شده، همان در برابر مجموعه داده مکانی مربوطه مقایسه می شود تا به این ترتیب یک قطعه ملکی، معابر یا موقعیت مکانی آن نقطه و وجود یا عدم وجود آن صحت سنجی و راستی آزمایی گردد و کیفیت نشانی آن سنجیده شود.
ژئوکدینک مراحل و فرآیند ایجاد عوارض نقشه از نشانی ها، کدپستی، نام اماکن یا اطلاعاتی غیر مکانی از این قبیل است. ارزش ژئوکدینگ در این است که امکان می دهد موقعیت های مختلف در نقشه از طریق داده ها به سهولت در دسترس و قابل شناسایی باشند.
پایگاه G-NAF ارائه دهنده یک منبع غنی اطلاعات از نشانی است که نظیر آن در کشور وجود ندارد و به صورت مستقل اعتبار هر نشانی را می آزماید.مزایای این طرح چنان بی شمار و چشم گیر است که در آینده ای نزدیک بسیاری از ارگان های خدمات رسان نظیر شهرداری ها، ادارات ثبت اسناد و املاک، اورزانس، آتش نشانی، پست، مسکن و شهرسازی و غیره ناگزیر به استفاده از این طرح می باشند.
افزایش کارایی و دقت به واسطه تحلیل مکانی داده ها از طریق اتصال به نقشه دارای طول و عرض جغرافیایی به منظور تصمیم گیری های آگاهانه تر از جمله مزایای آن است.داده های این پایگاه به دلیل اینکه دائماً به روز رسانی می شوند از اطمینان بالایی برخوردارند.
به واسطه ایجاد و راه اندازی پایگاه G-NAF امکان تعیین موقعیت دقیق نشانی های فیزیکی حاصل خواهد شد و از مزایای بالقوه آن برای دولت، بخش خصوصی و جامعه می توان به مواردی نظیر بهبود تجارت، جلوگیری از جرم و جنایت، کاهش سفرهای درون شهری، هوشمند شدن مسیر حرکت در شهرها، پاسخ های سریع و دقیق اورژانسی، ناوبری و ارتقای سیاست گذاری اشاره کرد، که در نهایت همگی منجر به بهبود کیفیت زندگی شهرنشینی و آسایش و آرامش و رفاه شهروندان خواهد شد.