نقش در حال تحول خدمات پستی در عصر دیجیتال امروز علیرغم رشد و گسترش روزافزون و بیوقفهی فناوری دیگر بر کسی پوشیده نیست. مشاهده اینکه سیستم پستی سنتی با استفاده از فناوریها و خدمات جدید برای ارتقای قابلیتهای خود، با زمانهای در حال تغییر سازگار شده است، بسیار شگفتانگیز است.
شاید پیش از دوران بحران کرونا فکر میکردیم در عصر دیجیتال پرسرعت امروز، استفاده از خدمات پستی سنتی ممکن است دیگر قدیمی و نامربوط به نظر برسد؛ اما پیوند جالب بین سیستم پست قدیمی و عصر تجارت دیجیتال باعث دگرگونی این تفکر و توجه به نقش خدمات پستی بهعنوان یکی از اجزای حیاتی تجارت دیجیتال جدید و تثبیت و اهمیت جایگاه شبکه پستی در تجارت جهانی شد.
امروز درحالیکه فنآوریهای دیجیتال شیوه ارتباط و انجام تجارت ما را متحول کرده، هنوز جنبههای زیادی از تجارت و بازرگانی وجود دارد که بر کالاها و اسناد فیزیکی که در سراسر جهان حمل میشوند متکی هستند.
باوجود رشد بازارهای آنلاین و سیستمهای پرداخت دیجیتال، کالاهای فیزیکی هنوز باید به مشتریان تحویل داده شوند و خدمات پستی وسیلهای مطمئن و مقرونبهصرفه برای حملونقل این کالاها، بهویژه برای مشاغل کوچکی که ممکن است منابع لازم برای استفاده از شرکتهای حملونقل خصوصی را نداشته باشند، فراهم میکند.
شبکه گسترده مسیرهای تحویل همراه با منابع لجستیکی و کارکنان مجرب ادارات پست جهان را در موقعیتی عالی برای فعالیت بهعنوان یک ارائهدهنده خدمات تحویل برای تجارت الکترونیک قرار داده و ارائهدهندگان خدمات پستی در تمام کشورها بهوضوح برای بقای خود از تحویل نامه به کالا تغییر مسیر دادهاند.
خدمات پستی با ایفای نقشی پررنگ در تجارت بینالملل و ارائه طیف وسیعی از خدمات ارزشافزوده و فرآیندی ساده و روان به کسبوکارها کمک کردهاند تا دامنه فعالیت خود را تا دورافتادهترین و محرومترین مناطق افزایش دهند. این امر بهویژه برای کشورهای درحالتوسعه که دسترسی به خدمات پیک قابلاعتماد یا زیرساخت ممکن است محدود باشد، اهمیت دارد.
امروز ارائهدهندگان خدمات پستی با ارائه خدمات تخصصی برای خردهفروشان آنلاین مانند گزینههای تحویل، بستهبندی سفارشی و کمکهای بازاریابی، تقاضای رو به رشد برای تجارت الکترونیک را از آن خود کردهاند.
البته دراینبین نباید از مؤلفه اعتماد به پست نیز غافل شد، رکنی که اتحادیه جهانی پست نیز در شعار امسال خود به مناسبت گرامیداشت روز جهانی پست به آن تأکید و از ادارات پست سراسر دنیا خواسته تا با همبستگی بیشتر منعکسکننده این خصلت ذاتی که از دیرباز با شبکه ارتباطی و ماندگار پست همراه بوده باشند.
بیتردید صاحبان کسبوکارها میدانند که با خیالی راحت و باقیمتی ارزان و بدون واسطه میتوانند از خدمات پست استفاده کنند و اطمینان حاصل کردهاند که کالا بهطور ایمن و کارآمد توسط این سیستم توزیع میشود.
به عبارتی توانایی این شبکه گسترده بهواسطهی سرعت، قابلاعتماد و مقرونبهصرفه بودن در انتقال کالاها و اسناد فیزیکی در سراسر مرزها آن را به ابزاری ضروری برای مشاغل در هر اندازه و نوع تبدیل کرده است.
ادارات پست در سراسر جهان اکنون زیرساختهای خود را برای ارائه خدمات پستی مدرن تجهیز کرده و با رویکردی نوین در جهت تلاش برای خدمترسانی آنلاین بهعنوان رسانهای قوی نیز عمل کردهاند.
حال مشتریان شبکههای پستی به خدمات این عرصه و همچنین ملزومات آن از قبیل استفاده از کدپستی معتبر و صدور یک آدرس پستی دقیق برای خدمترسانی بهتر آگاهند و میدانند پست ابزاری ضروری برای مدیریت زمان و رفاه بیشترشان بوده و انتخاب واضح آنها شده است.
با نگاهی به آینده انتظار میرود جایگزینی الکترونیکی باعث کاهش مداوم حجم نامه در سراسر جهان شود. در همین حال، تغییر ساختاری از پست به بستهها قرار است ادامه یابد زیرا پستها به دنبال پاسخگویی به نیازهای در حال رشد مصرفکنندگان از طریق ارائه خدمات تحویل سریع، قابلاعتماد، راحت و باقیمت رقابتی هستند.
ما امروز بازیگران زیادی داریم که آنچه درگذشته بهعنوان فعالیت پستی انحصاری محسوب میشد را انجام میدهند، اما برای رقابت در این عرصه باید خلاقتر عمل کنیم.
تغییرات اساسی در محیطهای عملیاتی، تدوین استراتژیهای تجاری قوی مشتری محور مبتنی بر توسعه و انطباق با بازارها و روندهای جدید، تمرکز فزاینده بر ابزارهای هوش مصنوعی، راهحلهای برچسب هوشمند و پیکربندیهای جدید قفسه و بسته بر اساس درخواستهای بازار و ... بلادرنگ باید در اولویت اقدامات باشد چراکه رشد تجارت الکترونیک و بهرهگیری بیشتر از ظرفیتهای این حوزه نیازمند خدمات پستی نوین است.
*معاون وزیر، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت ملی پست