تامین منابع مالی خرد[2]

به طور کلی تامین منابع مالی خرد ابزاری برای توسعه اقتصادی است. این ابزار سرویس های مالی را برای موسسات و اقشار کم درآمد تأمین می کند. یکی از شیوه های تحقق منابع مالی خرد، اعتبار خرد می باشد. البته تامین منابع مالی خردمحصولات دیگری از جمله پس اندازهای خرد، بیمه خرد و ایجاد شرکت های کوچک را شامل می شودکه تمام این محصولات به نوعی با یکدیگر مربوط و مرتبط می باشند.

اعتبارات خرد معطوف به برنامه ایست که وام های کوچک را به قشر کم درآمد جامعه اعطا می کند تا صرف خوداشتغالی نمایند و از این راه درجهت گذران زندگی خود و خانواده خویش درآمد کسب کنند. به عبارت دیگر اعتبارات خرد یا منابع مالی خردبه معنای وام دهی به افراد فقیر جامعه است تا از این طریق کسب و کاری را برای خود ایجاد کنند.

البته این تعریف بسیار عام است که ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. برخی از تفاوت ها زیر ممکن است در مبانی زیرباشند؛

·       میزان وام: وام ها خرد یا مقدار آن ها ناچیز می باشد

·       مشتریان اصلی: شرکت های کوچک و اقشار کم درآمد در زمره مشتریان اصلی به شمار می روند؛

·   موارد استفاده: از وجوه نه تنهابرای درآمدزایی، یا توسعه شرکت ها استفاده    می شود، بلکه استفاده های اجتماعی ( مثل بهداشت، آموزش و غیره)نیز       می تواند داشته باشد

·   دوره و شرایط: دوره ها و شرایطی که برای وام های اعتبار خرد در نظر گرفته شده تغییر پذیر و آسان هستند و با شرایط اجتماعی منطقه کاملاً هماهنگ     می باشند.

بسیاری از بانک ها به ویژه بانک های تجاری اشخاص فقیر را مشتری نمی دانند. چرا که به اشتباه تلقی می کنند، این قبیل مشتریان توان بازپرداخت بدهی خود را نداشته و توانایی سرمایه گذاری وام دریافتی را در کسب و کار ندارند. در صورتی که تجربیات موسسات اعتباری خرد در سال های گذشته خلاف این برداشت را ثابت می کند. برای مثال آدلانت ( یک موسسه اعتباری خرد)  در سه سال اول فعالیت خود 100% مطالبات خود را دریافت کرده که این رقم در سال های بعد فقط به 86/99% کاهش یافته است.

باید به خاطر داشت که تأمین مالی و اعتباری خرد صدقه و خیرات نیست؛ بلکه     شیوه ای دراز مدت برای فقرزدایی است. یک ضرب المثل می گوید که اگر شما به شخص گرسنه ای ماهی بدهید تا رفع جوع کند او را فقط یک روز سیر نگاه داشته اید، ولی اگر به او ماهی گیری یاد بدهید، غذای وی را برای تمام عمرتامین کرده اید.

 این اهداف در کشور چین به خوبی عینیت یافته است، اکنون چین یکی از   موفق ترین کشورها در این زمینه می باشد.

چین کشوری است که در فقرزدایی و موفقیت در این امرملزم وپیشتاز بوده است. در سال 1978، تقریباً 250 میلیون چینی زیر خط فقر زندگی می کردند. در 1985 این تعداد به 125 میلیون نفر تقلیل یافت. از 1985 حرکت به سوی  فقرزدایی کندتر شد. لیکن این موفقیت تا جایی پیش رفت که در 1992 جمعیت زیر خط فقر به پایین تر از80 میلیون نفر رسید. خط و مشی دولت در گذشته اعطا یارانه اعتباری و ایجادشرکت ها در دهکده ها و شهرهای کوچک ((TOWNSHIP & VILLAGE ENTERPRISESیا رسیدگی به امور شرکت های موجود درآن مکان ها معطوف بوده است.

همانند بسیاری از کشورهای دنیا  روشی که دولت چین در پیش گرفته است، نارسایی های فراوانی دارد. به ویژه  استفاده از اعتبارات سنگین یارانه ای که باعث پیشرفت های زودگذر و کوتاه مدت می شود. در عین حال محققان دریافتند که هدف بسیاری از برنامه ها و طرح ها ، ایجاد ابزاری برای امرار معاش فقرا بوده که این مهم از طریق TVE میسر شده است.

فعالیت در زمینه تامین منابع مالی خرددر چین هنوز درمراحل ابتدایی و آزمایشی قرار دارد. میزان و دامنه این فعالیت ها در بازار چین مشخص است. اگر فضای لازم برای تأمین منابع مالی خرد ایجاد شود، نه تنها سرویس های مالی برای اقشار فقیر و مطلقاً فقیراجتماع فراهم، بلکه به آنان در انتخاب شیوه زندگی و تامین نیازهای اولیه نیز کمک می شود.

با وجود تصویب قوانین چهارگانه در سال 1995 و اتخاذ تمهیدات برای ارتقا تامین منابع مالی خرد به ویژه در بخش های مالی روستایی، چین هنوز در مرحله اولیه فرایند طولانی و تدریجی اصلاح بخش مالی است.