بسم الله ارحمن الرحیم

شخصیت ادبی شیخ بهایی

شیخ بهایی آثار برجسته ای در زمینه نظم و نثر پدید آورده

است.شیخ بهایی با زبان ترکی نیزآشنایی داشته است.

عرفات العاشقین(1022-1024)اولین تذکره ای است که در

زمان حیات شیخ بهایی ازاونام برده است.

بهترین منبع برای گردآوری اشعار شیخ بهایی . کشکول است تاجائیکه به عقیده برخی محققان . انتساب اشعاری که درکشکول نیامده است.به شیخ بهایی ثابت نیست.

اشعارفارسی شیخ بهایی شامل مثنویات.غزلیات.ورباعیات

است.از مثنویات مشهورشیخ میتوان ازاینها نام برد:"نان و

حلوا یا سوانح سفرالحجاز"این مثنوی ملمع چنانکه ازنام آن

پیداست در سفرحج و بر وزن مثنوی مولوی سروده شده است.

"نان و پنیر" این اثر نیز بر وزن مثنوی مولوی است."طوطی

نامه" نفیسی این مثنوی راکه ازنظرمحتوی و زبان نزدیکتر

ین مثنوی شیخ بهایی به مثنوی مولوی است.بهترین اثر و

مثنوی شیخ دانسته وبا آنکه آنرا دراختیار داشته جزاندکی در دیوان شیخ بهایی نیاورده ونام آنرانیزخودبراساس محتوا

یش انتخاب کرده است.

" شیر و شکر "اولین منظومه فارسی دربحرخبب یامتدارک است.ودرزبان عربی این بحرشعری پیش ازبهایی نیز مورد

استفاده بوده است . مثنوی هایی مانند"نان و خرما".شیخ

ابوالپشم"و"رموزاسم اعظم"رانیزمنصوب بدودانسته اندکه

مثنوی اخیربه گزارش میرجهانی طباطبایی ( ص100 )از آن سیدمحمود ذهداراست.

شیخ بهایی در عربی نیز شاعری چیره دست و زبان دانی

صاحب نظراست . وآثارنحوی و بدیع اودرادبیات عرب جایگاه

ویژه ای دارد.مهمترین ودقیقترین اثراو در نحو"الفوائدالصمد

یه است معروف به صمدیه استکه بنام برادرش عبدالصمد

نگاشته است . و جزو کتب درسی در مرحله متوسطه علم نحودرحوزه های علمیه است.اشعار عربی شیخ بهایی نیز

شایان توجه است.معروفترین و مهمترین قصیده اوموسوم

به  " وسیله الفوز و الامان فی  مدح  صاحب الزمان  علیه السلام "در63بیت است که هرگونه شبهه ای رااثناعشری

بودن وی مردودمیسازد.شیخ بهایی در ارجوزه سرایی نیز

مهارت داشت.ودو ارجوزه شیوا یکی دروصف شهرهرات به

نام"هراتیه یاالزهره".

دوبیتی های شیخ نیز از شهرت ولطافت بسیاری برخوردار بوده که بیشتر آنها در اظهار شوق به زیارت روضه مقدسه

معصومین علیه السلام بوده است.

شیخ محمد رضا فرزند شیخ حرعاملی(متوفی1110):

مجموعه لطیفی ازاشعارعربی وفارسی شیخ بهایی را در

دیوانی فراهم آورده است.اشعارعربی وی اخیرا " با تدوین

دیگری نیزبه چاپ رسیده است.بخش مهمی ازاشعارعربی

شیخ بهایی لغز و معماست.

شیخ بهایی در شمارمولفان پراثردرعلوم مختلف است وآثار

او تماما"موجز وبدون حشو وزواید است .مورد توجه دانشمندان پس از او قرار گرفته است . و بر شماری از آنها

شروح و حواشی متعددی نگاشته شده است.

برگرفته از:

هفته نامه گلشن مهر

                                             .

وبلاگ معلم

Moallem weblog