عرض سلام، خوشحالم از فرصتی که در این همایش ارزشمند نصیب بنده شده تا در جمع مدیران گرانقدر وزارت ارتباطات و همینطور مسئولان شرکتهای تابع این وزارتخانه حضور پیدا کنم . انشاءالله در مسیر خدمت به خلق خدا که شعار این همایش است با توفیقات الهی بیش از پیش موفق باشیم. با عنایت به اینکه دیروز روز شهادت امام هادی (ع) بود . لازم میدانم این شهادت مظلومانه را خدمت شما تسلیت عرض کنم به ویژه به ساحت حضرت بقیهالله اعظم به خصوص که امسال این مناسبت با غمی بیش از گذشته همراه بود به دلیل هتک حرمت حرم مطهر امام هادی (ع) و امام حسن عسگری (ع) از طرف دیگر اتفاقات عجیبی که در اطراف ما میافتد ایجاب میکند چند دقیقهای از لبنان و حزبالله و رزمندگان مظلوم حزبالله و همینطور مردم مظلوم فلسطین چندجملهای عرض کنم. که پیامبر اعظم فرمود: «من اصبح ولم یهنم بامور المسلمین فلیس بمسلم» کسیکه صبح کند و به مشکلات مسلمانها اهتمام نکند مسلمان نیست. امروز مهمترین مشکل جهان اسلام و مصیبت مسلمانها جنایاتی است که در فلسطین و لبنان توسط صهیونیستها در حال اتفاق است . این اتفاقات، اتفاقات عجیبی است و ما بیش از گذشته به عظمت امام و فرهنگی که امام ایجاد کرد و پیشگوییهایی که داشت پی میبریم. امروز اگر شاهدیم یک گروه مسلمان و مذهبی در یک جنگ نابرابر این قدرت را به دلیل اینکه آمریکا هم عینا وارد جنگ شده و از اسرائیل حمایت میکند. اینکه پیامبر فرمود: «لقد برزالاسلام کله الی الکفر کله» که امروز واقعیت دارد. امروز در مرزهای فلسطین و لبنان تمامی کفر در مقابل تمامی اسلام ایستاده و قتال میکند و البته این اسلام در مقاطعی به اشکال مختلف مقابل کفر ایستاده بود. زمانیکه وجود مقدس امیرالمومنین در جنگ خندق در مقابل عمر قرار گرفت پیامبر این جمله را گفت:چون آن جنگ سرنوشت جبهه اسلام را مشخص میکرد وقتی که عمر به دست امام کشته شد. تکلیف مسلمانها و جبهه اسلام روشن شد. در جنگ ایران و عراق امام این جمله را فرمودند چون همه کفر پشت سر صدام آمده بود. و همه اسلام در یک نقطه تبلور پیدا کرده بود امام فرمود امروز کفر در مقابل تمامی اسلام ایستاده امروز در مرزهای فلسطین و لبنان تمامی کفر در مقابل تمامی اسلام ایستاده و به لطف الهی علیرغم مظلومیتی که جبهه اسلام تحمل میکند، امروز برای اولین بار صهیونیستها گرفتار خفت و ذلت شدند که در طول تاریخ سابقه نداشته گروهی به نام حزبالله موفق شده چهارمین ارتش مقتدر دنیا را که مجهز به سلاح اتمی است به زانو در بیاورد. امام هادی در تفاوت ایمان و اسلام فرمودند اسلام کار آسانی است .مسلمان شدن بسیار ساده است با گفتن شهادتین یک نفر مسلمان میشود ازدواج با او و مناکحه با خانواده او حلال میشود اما ایمان نمیآورد ولی ایمان موقعی است که این مفاهیم در دل انسان رسوخ کند و جزو باورهای قلبی او شود و اعمال انسان هم آنها را تصدیق کند. امروز یک گروه مومن در مقابل اسرائیل ایستاده و برای همین اسرائیل کاری نمیتواند بکند به مناسبت ماموریت و مسئولیت سازمان نظارت و بازرسی کل کشور مطالبی را عرض میکنم. ابتدا از همه مدیران و مسئولان حاضر در جلسه به خصوص آقای وزیر دکتر سلیمانی تشکر میکنم و از آقای دکتر سلیمانی به خاطر تعامل بسیار خوبی که این وزارتخانه و دستگاههای وابسته به این وزارتخانه با سیستمهای نظارتی مخصوصا سازمان بازرسی کل کشور دارند و به خاطر اهتمامی که به مساله نظارت در این وزارتخانه داده شده لازم میدانم همینجا تشکر کنم که از نقاط بسیار قوت و یکی از علائم مهم مدیریت میتواند باشد. در وزارتخانه و سازمانها در سابق اداره کلی به نام اداره کل بازرسی و پاسخگویی و رسیدگی به شکایات وجود داشت که متاسفانه بعدها تغییراتی به وجود آمد و کلمه بازرسی را حذف کردند که در همایشی که در خدمت عزیزان بودیم یعنی ادارات کل در همین وزارتخانه ارتباطات یکی از گلههایی که همه مدیران کل داشتند همین مساله بود که امیدواریم دنبال کنند که این کلمه بازرسی در گذشته عنایتی بود برای هر مجموعه، هر وزارتخانه و سازمان لازم است که اشاراتی داشته باشم. وزارت ارتباطات نه تنها این کلمه را از اداره کل حذف نکرده بلکه کار تقریبا منحصر به فردی انجام دادند و این بود که این اداره کل را به یک مرکز تبدیل کردند . مرکز بازرسی و رسیدگی به شکایات و پاسخگویی که جای تقدیر دارد برای تقویت نظارت در سیستم وزارتخانه ،نظارت همانطور که . نوار 5 8/5/85 ممکن است بخشهای دیگر مدیریت را در یک شرایطی بشود تغییر داد و حذف کرد ولی فرایند کنترل از فرایند مدیریت به هیچوجه قابل حذف نیست. در واقع حیات مدیریت وابسته به نظارت و کنترل هست . مطلق نظارت و کنترل عرض میکنم . چون انواع و اقسامی دارد . به همین دلیل در قانون اساسی برای نظارت بر دستگاههای اجرایی کشور سیستمهای نظارتی متعددی پیشبینی شده است . در هر سه قوه دستگاههای نظارتی وجود دارد. در قوه مجریه دستگاههای نظارتی متعدد مثل وزارت اقتصاد و دارایی،با توجه به وظایفی که بر عهدهاش هست. مثل همین بحث ذیحسابی در همه دستگاهها هستند،یک سیستم نظارتی است. سازمان حسابرسی یک سیستم نظارتی است . سازمان مدیریت ،بخشی از وظایف مهمش نظارت است. در قوه مقننه دیوان محاسبات هست در قوه قضاییه هم دیوان عدالت اداری و سازمان بازرسی کل کشور که اصل 174 قانون اساسی این جایگاه را برای سازمان بازرسی کل کشور پیشبینی کرده که برای نظارت بر حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاههای اداری کشور سازمان بازرسی کل کشور تشکیل میشود. بنابراین قانون اساسی یک اهمیت ویژهای داده به بحث نظارت به دلیل همین مسالهای که عرض کردم. البته ما یک اشکالاتی در کشورمان دادیم که همین تعدد مراکز نظارتی یکی از آسیبهای نظارت است. نظارت هرچه متمرکزتر قویتر میتواند کارآمدتر باشد. شما در اداراتی که کار میکنید شاهد این معضل هستید که تعدد مراکز نظارتی علاوه بر این اشکالاتی که در خود نظارت بوجود میآید که نبودن یک سیاست واحد در دستگاههای نظارتی،نظارت را مخدوش میکند،هماهنگی نداشتن ،تبادل اطلاعات نکردن،سیستمهای نظارتی را کارشان را کند میکند. علاوه بر این آنچه به شما مربوط میشود این است ،تعدد مراکز نظارتی مزاحمتی برای مدیریت کشور است . گاهی در یک روز چند دستگاه نظارتی به سراغ شما میآیند. همه هم قانونی هستند،وظایف قانونی دارند. ماموریت مشخصی دارند ، شما به همه باید پاسخ دهید. ولی مدیر و مدیریت چقدر میتواند درگیر به پاسخگویی به دستگاههای نظارتی باشد. این یکی از معضلات کشور است و علاوه بر این که هزینههای مختلفی را بر کشور متحمل میکند. حالا وقتی که شماها باید بگذارید ،یک مساله است. هزینهای که باید بکنید مساله دیگر چه هزینه عظیمی بر کشور تحمیل می شود؟ من اشاره میکنم بارها هم اعلام شده که ما به دنبال تشکیل شورای عالی نظارت در کشوریم برای این که سیستمهای نظارتی را هماهنگ کنیم سیاست واحد بر آنها اعمال شود. تبادل اطلاعات شود. یک تقسیم کاری حداقل شود که اگر یک سیستم نظارتی وارد دستگاه شد ، سیستم دوم وارد نشود. از نظارتی که او انجام میدهد ، استفاده کند . اشکالی ندارد. حالا این شورای عالی نظارت خوشبختانه این طرحش آماده شده ،مراحل خود را طی میکند. اگر این طرح تصویب شود ، یکی از مشکلاتی که حل میشود همین مساله است یک رویکردی که به سازمان بازرسی کل کشور داریم، توجه به این جهات است. ما بنا داریم برای کارآمدکردن نظارت از نظارت همگانی استفاده کنیم . میدانید کارآمدترین نظارت ،نظارت همگانی است. و تا زمانی که سیستمهای نظارتی به این نظارت همگانی که در قانون اساسی به آن اشاره شده اصل هشتم قانون اساسی : مردم حق دارند ، بر دولت نظارت کنند دولت هم بر مردم نظارت میکند. دولت بر دولت هم نظارت میکند ولی مردم حق دارند بر دولت و دولتمردان و دستگاههای دولتی نظارت کنند. این نظارت همگانی است ولی متاسفانه تاکنون راهکاری و ساختاری برای اعمال این نظارت پیشبینی نشده و اقداماتی در دولت در دست تهیه است و امیدواریم که انجام شود. یک رویکرد دیگری که درسازمان بازرسی کل کشور هست ،اصولا فلسفه وجودی سازمان بازرسی را این میدانیم، که این سازمان درست شده که به دستگاهها و مدیران کمک کند که آنها در مسیر صحیح حرکت کنند و از انحراف و کژی که آفت مدیریت است دوری کنند. فلسفه نظارت همین است. پس،باید ما در کنار مدیریت با تعامل مدیریت ، و باکمک مدیریت نظارتمان اعمال شود. فقط اشاره میکنم بنا داریم مادر سازمان بازرسی کل کشور عمده کارهای نظارتی را تا آنجا که میشود از طریق نظارتهای درونسازمانی اعمال کنیم. خیلی از مسایلی که به سازمان بازرسی کل کشور منعکس میشود ، قبل از بازرسی سازمان به ادارات کل بررسی شکایات،بازرسی و پاسخگویی ارجاع میشود. برای اینکه خودشان بررسی کنند و این ایدهآل است برای ما که دستگاهها خودشان به شکایتها رسیدگی کنند . وزارتخانه ها و سازمانهایی که مستقیم پاسخگویی را تقویت کردند،کار ما را آسان کردند و ما خواستهمان این است. هر مجموعهای مثل همین وزارت ارتباطات که اشاره کردم ، مرکز بازرسی تشکیل دادند و ساختارش هم ساختار خوبی است و شرح وظایف آن هم بسیار به جا و مناسب است،اگر این سیستم فعال شود. اصلا نیازی نیست سازمان بازرسی کل کشور در خیلی از مسایل وارد شود. خود سیستم درون سازمانی میتواند وارد شود و مساله خود کنترلی که در علم مدیریت بحث شده یکی از بهترین کنترلهاست از آن استفاده کنیم. نکته دیگری که خدمت شما عرض میکنم،درسازمان بازرسی کل کشور این تعارضی که بین دستگاههای درونسازمانی البته اشکالاتی هم همین سیستمها دارند در سه همایش که در سه وزارتخانه برگزار کردیم، درصدد هستیم همین سیستمهای داخلی نظارتی را فعال و کارآمد کنیم. اگر اینها کارآمد شدند، کار ما سادهتر میشود. زحمت ما و دستگاهها هم کمتر می شود. من از مدیران میخواهم که با توجه به این نکته این سیستمها را فعال کنند و سیستم پاسخگویی به شکایات مردم را درون سیستم فعال کرد. الان وزارتخانهها یا دستگاههایی که تلفن گویا راهاندازی کردند ،در صورت فعالبودن و پاسخگویی به مردم ،باعث کاهش شکایت از آن دستگاه شده است. بالاخره ما در سازمان بازرسی کل کشور خودمان هم این کار را کردیم تلفن 136 را راهاندازی کردیم هم برای اینکه نظارت همگانی را نهادینه کنیم که مردم به راحتی بتوانند با دستگاه نظارتی تماس بگیرند. اگر سوءجریانی را از دستگاهی مشاهده میکنند به آنجا گزارش کنند. همین که این باعث میشود ما خودمان را هم کنترل کنیم،یعنی راهاندازی تلفن گویا عامل نظارتی است که برکاتی داشته و من دیگر توضیح نمیدهم. توصیه من به همه عزیزان این است که پاسخگویی را درون دستگاهها تقویتکنید تا گرفتاریهای مردم کمتر شده ،شکایت هم کمتر می شود. نکته دیگر این که در شرح وظایف مرکز بازرسی وزارت ارتباطات ،یکیاش این بود بازرسی آشکار و پنهان از زیرمجموعه خوب بازرسی آشکار کاملا مشخص است.همه کارمندان و زیرمجموعه ما باید بدانند که ما بر عملکرد آنها نظارت داریم . البته به آنها اعتماد میکنیم. نظارت هم منافاتی با اعتماد ندارد. بعضیها تصور میکنند اگر جایی نظارت تقویت شد معنایش این است که خدای ناکرده اعتماد به آنجا ضعیف شده است. اصلا اینطوری نیست . عرض کردم، نظارت و کنترل لازمه مدیریت است . ما نظارت میکنیم که اشکالی پیش نیاید نه اینکه نظارت میکنیم که ببینیم اشکال در واقع چیست؟ نظارت انواع و اقسامی دارد. ما به دنبال این نظارت بیشتر هستیم .صاحبنظران تقسیم میکنند نظارت را به نظارت پیشنگر ،نظارت همزمان و نظارت گذشته نگر. نظارت گذشته نگر که همین بازرسی است . معنایش این است که اقدامی صورت میگیرد ما برویم بررسی کنیم این اقدام آیا درست انجام شده یا نه ؟ مقررات اجرا شده یا نه؟ نظارت همزمان آن است که در حالی که کار دارد انجام میشود نظارت صورت گیرد. ولی نظارت پیش نگر بهترین نظارت است . که ما به دنبال این باشیم که اشکالی پیش نیاید. مهمترین رویکرد سازمان بازرسی کل کشور پیشگیری است. ما پیشگیری کنیم. به همین دلیل نظارت بر مناقصهها و مزایدهها که شما هم زیاد درگیر آن هستید به دلیل حجم بالایی که در وزارت ارتباطات از مناقصه و مزایده وجود دارد به خصوص مناقصههای کلان،الان خود عزیزان دعوت میکنند نمایندگان سازمان بازرسی کل کشور را که حضور پیدا کند و نظارت کند .البته نظارت ما،دخالت در تصمیمگیری نیست. بعضیها سوال میکنند که شما چهکارهاید که نظارت میکنید؟ اولا هیچ دخالتی ما نداریم فقط نظارت ما در همین حد است که اشکالی اگر به ذهنمان میرسد به مدیر تذکر دهیم. البته مدیر میتواند توجه نکند. دگر این که کار خلاف قانونی باشد که تجربه نشان داده که خیلی از تجربیات خیلی مهم در مراحل اولیه شناسای شده ،خوشبختانه با تعاملی که وجود دارد. در سال گذشته ،مناقصهها و مزایدههای فراوانی در وزارتخانههای مختلف و سازمانهای دولتی پیشنهاد داده شده برای اصلاح ،مدیران اصلاح کردند . پیشنهاد داده شده برای ابطال ،خودشان پذیرفتند که اشکال وجود داردو ابطال کردند. در مناقصه کلانی که در مخابرات بود،جناب آقای دکتر سلیمانی تشریف آوردند سازمان و جلسهای در خدمتشان بودیم ،اصلا به خود ایشان واگذار شد و این نظر کارشناسی را هم ما قبول داریم،اعتماد داریم به مدیران که خودتان بروید بررسی کنید مصلحت بیتالمال هر چه هست عمل کنید. بر اساس پیگیریهای که انجام شد میبینیم در یک مناقصه و یک معامله 50 میلیارد تومان فرق معامله است. اگر اشکالاتی وجود داشته باشد چه اشکال دارد که ما با تعامل و همفکری و هماندیشی از ابتدا جلوی کار را بگیریم.بازرسی آشکار و بازرسی پنهان ،یکی از نظارتهای بسیار قوی و موثر در بازرسی پنهان است ضمن اینکه نظارت معنایش بیاعتمادی نیست . اگر سازمان بازرسی در یک دستگاهی وارد میشود یک موضوعی را بررسی میکند معانیش این نیست که آنجا اشکالی پیدا شده ،نه ،سازمان بازرسی میرود که اولا اشکالی پیدا نشود، و ثانیا اگر اشکالی پیدا شد ،اشکال را برطرف کند. تعبیر زیبایی مقام معظم رهبری داشتند و میفرمودند سازمان بازرسی کارش عیب یابی است نه عیب جویی . عیب یابی یعنی کاری که پزشک انجاممیدهد. این چکاپی که پزشک میکند بازرسی است . یک بیماری را که به او علاقه دارد چک میکند که میکروبی در وجودش پیدا شده یا نه . اگر پیدا نشده خدا را شکر میکند. اگر پیدا شده سعی میکند تمام مشکلات را برطرف کند. کار سازمان بازرسی کل کشور عیب یابی است. دنبال آفت است . اگر آفتی پیدا شده با کمک مدیر آن را برطرف میکند. ما دنبال اشکال نمیگردیم. این خیلی زشت است که یک دستگاه نظارتی در دستگاهی وارد شود که اشکال پیدا کند. بنابراین ما میگوییم سیاست مهممان واقعنگری است یعنی ما وارد میشویم ،نظارت میکنیم و واقعیتها را منعکس میکنیم. واقعیتها ممکن است نقاط مثبت یا منفی باشد. بعضیها تصور و ذهنیتشان که درست هم نیست این است که بازرسی وارد میشود ببیند اشکال کار چیست؟ عیبیابی سرجای خودش ولی وظیفه دیگر ما ، این است که دستگاههایی که عملکرد مطلوب دارند،نقاط مثبت شان را برجسته کنیم. در سازمان بازرسی کل کشور در سال 84 ،2363 گزارش از سازمان بیرون رفته است. مهمترین تولید ما در سازمان همین گزارشهای ماست. با زحمت کارشناسان و مدیران ، این گزارشها فرایند طولانی را طی میکند و تنقیه می شود تا مستند و قوی باشد. که مدیران که میخواهند تصمیمگیری کنند راحت بتوانند تصمیمگیری کنند. در این تعداد گزارش ،قریب به 9 هزار پیشنهاد در پایان گزارشها ارایه شده است. از این قریب به 9 هزار شکایت، 91 درصد پیشنهادهای سازمان بازرسی کل کشور،پیشنهاد اصلاحی بوده است. این رویکرد سازمان را نشان میدهد. عمده پیشنهادها این بوده که ساختار اصلاح شود،قوانین و مقررات اصلاح شود دستورالعملها ،بخشنامهها،رویهها اصلاحشود. از این تعداد پیشنهاد ،6/1 درصد پیشنهاد کیفری بوده ، چون جرم بوده به دادگاه معرفی شدند. قانون ما را ملزم کرده که مجرم را به دادسرا و دادگاه معرفی کنیم. سیاست ما بر این است که تا مجبور نشویم هیچکس را به دادگاه معرفی نکنیم. مواردی که ما میتوانیم از ابزارهای غیر قضایی استفاده کنیم،ابزاهای مدیریتی است البته بخشی به هیات تخلفات اداری معرفی شدند که همان استفاده از ابزار مدیریتی است. 4/1 درصد پیشنهاد تشویق بوده است. بنای ما این است که در بازرسیها به مسایل کلان توجه کنیم. توصیه ما به بازرسان این است که سراغ مسایلی بروند که دغدغه مردم و مدیران است و مشکل کشور است. خودتان را با مسایل جزیی درگیر نکنید. واقعیتها را منعکس کنیم. بنابراین تا مجبور نشویم سراغ برخورد نمیرویم. حضرت امام علی (ع) فرمود:آخرین راهحل مجازات کردن و داروی تلخ است . این سیاست ماست . چون ما هدفمان اصلاح است گاهی با یک تذکر اصلاح صورت میگیرد ولی با برخورد و مجازات ممکن است آثار تخریبی بیشتری داشته باشد. آخرین بحث من این است که بازرسی پنهانی را که در مرکز بازرسی وزارت ارتباطات به آن توجه کردند، خیلی توجه شود. یکی از وظایفی که ما مدیران داریم این است که به زیرمجموعه آشکار و پنهان سرکشی کرد. اما اثری که نظارت پنهان دارد این است که حضرت علی در فرمان به مالک اشتر فرمود: مالک! ای مدیر کشور اسلامی ،ای استاندار اسلامی، ای فرماندار،ای مدیرکل،این منشور حکومت اسلامی است . به همه مدیران است فقط به مالک اشتر نیست،کارگزارانت و کارمندانت را به صورت پنهانی بازرسی کن، چون پنهانی بازرسی کردن این اثر را دارد وقتی کارمند بفهمد که مدیرش علیرغم اعتمادش به وی ،کارش را زیر نظر دارد. امیرالمومنین فرمود اگر کارمندانت این احساس را پیدا کنند،دیگر خیانت در امانت نمیکنند و با مردم هم بدرفتاری نمیکنند . با مردم مدارا خواهند کرد. از همه شما به خاطر تصدیعی که دادم عذرخواهی میکنم و تشکر میکنم شما مدیران خوب وزارت ارتباطات که همه جزء سرمایههای ملی ما هستید. چشم امید مردم به شماست. چشم انداز آینده، چشمانداز 20 ساله اگر بخواهد تحقق پیدا کند در گرو گسترش این فناوری است. به گسترش ارتباطات است که مدیران و مسوولان بحمدالله در این زمینه به اندازه کافی صحبت کردندو شما بحمدالله در جای جای کشور اسلامی حضور دارید. همه از خدمات شما استفاده میکنند. انشاءالله نزد خداوند متعال معجور هستید. سازمان بازرسی کل کشور در خدمت شماست. اگر انتقادی به وضعیت بازرسیهای ما دارید به هیات ها و کارشناسهای ما دارید من از همه شما تقاضا میکنم ،انتقاد،اعتراض،پیشنهادتان را به ما منعکس کنید. من پیشاپیش از همه شما تشکر میکنم و از نظرات شما استفاده میکنم. شمارهتلفن دفترمان را هم همینجا اعلام میکنم ،اگر زمانی لازم دیدید مطلبی را به بنده منعکس کنید ،بنده را از نظرات خودتان مستفیض کنید هم خوشحال خواهم شد ، هم تشکر خواهم کرد. 88321553 البته تلفن 136 هم در خدمت همه مردم هست . در آخر کلامم از همه شما به خاطر خدمات و زحماتتان تشکر میکنم و هم در ماه مبارک رجب از همه شما التماس دعا دارم. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.
|