آنچیزی که در این برنامه میخواهم عرض کنم، مروری بر برنامههای و سیاستهای شورای عالی فناوری اطلاعات کشور و وزارت ارتباطات و فنآوری اطلاعات و معاونت فنآوری اطلاعات است. ما فنآوری اطلاعات را پایه و زیرساخت اصول چهارگانه دولت محترم نهم میدانیم و معقتدیم که بر پایه و اساس فنآوری اطلاعات، عدالت گستری، مهرورزی و خدمت به بندگان خدا و پیشرفت و تعالی کشور به نحو مطلوبی امکانپذیراست . عدم استفاده از این فنآوری به نحوه مطلوب تحقق این اصول را ناممکن میسازد برای توسعه فن آوری اطلاعات در کشور سه سطح امور زیربنایی ، امور مربوط به کاربردها و امورمربوط به کاربرها مد نظر است، که بایستی تلاش و کوشش کرد که هر کدام از این موارد را در جای خود به نحو مطلوب دید و توسعه داد و امکانات لازم را برایش فراهم کرد. در رابطه با زیرساختهای اساسی و امور زیربنایی که لازم است . نظام مدیریت فنآوری اطلاعات کشور است که بایستی به صورت یکپارچه شکل بگیرد و مدیریت یکپارچه و سیاستگذاری متمرکز و هماهنگ در سطح کشور شکل بگیرد فرهنگسازی و توسعه منابع نیروی انسانی از زیرساختهای مهم پژوهش خلاقیت و نوآوری است. همانطوریکه ریاست محترم مجلس عنوان کردند در فضای سایبرنتیک و فضای الکترونیکی، قوانین و مقررات ضوابط و استانداردها بسیار مهم است و بایستی به این امور توجه کرد و زمینه تدوین و تصویب قوانین که تعداد آنها بسیار بیشمار است را فراهم کرد.ایجاد شبکه امن پایدار و مطمئن به عنوان زیرساخت توسعه فنآوری اطلاعات از مسائل مهم است که به عنوان شبکه اینترنت ملی اعلام شده و دردست پیگیری است . باز همانطوریکه اشاره فرمودند امنیت در قلمرو فنآوری اطلاعات از زیرساختهای مهم محسوب میشود. نظام شناسایی و احراز هویت در فضای الکترونیکی از زیرساختها و امور مهم است . اطلاعات مکان محور و ایجاد صنایع ارتباطات و فنآوری اطلاعات باز همینطور و بحث بانکداری الکترونیکی از اموریست که به عنوان زیرساختهای اصلی بایستی به آنها توجه کرد. در زمینه کاربردها،کاربردهای عمومی هست و کاربردهای اختصاصی که کاربردهای عمومی مثل دولت الکترونیکی، آموزش الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، سلامت الکترونیکی و رسانههای الکترونیکی و کاربردهای اختصاصی که حمل و نقل،اتوماسیون اداری و امثالهم. کاربرها هم که ملاحظه میکنید دانشآموزان ،دانشجویان و کارمندان ، مردم، شرکتها ، نهادهای غیردولتی و دولتی هستند و بایستی به تمام این موارد توجه داشت و برای هر یک برنامهریزی لازم را انجام داد. در وهله اول برای ایجاد نظام مدیریت فنآوری اطلاعات کشور، اقدامی که صورت گرفت یکپارچهسازی و ادغام یا جلوگیری از فعالیتهای متعددی بود که در سطح کشور صورت میگرفت و به همین دلیل در این زمینه تلاش شد که نهاد سازی شود و اولین اقدامی که بر اساس قانون صورت گرفت ، تاسیس شورای عالی فن آوری اطلاعات کشور که متولی تمام مسائل فناوری اطلاعات کشور هست میباشد و جلسهاش برگزار شد. بر اساس مصوبه این شورا ، سالیانه 4 جلسه حداقل باید این شورا برگزار کند . دبیرخانه شورای عالی اطلاعات و فناوری کشور شکل گرفته و مستقر شده . تلاش داریم در سه قوه مخصوصا در قوه قضاییه و مقننه نهادهای لازم ایجاد شود که هم مسائل حقوقی و هم مسائل قضایی مربوط به توسعه فناوری اطلاعت مد نظر قرار بگیرد همینطور نهادسازی در دستگاههای اجرایی ، مراکز علمی و پژوهشی در کل جامعه. دبیرخانه شورای عالی فنآوری اطلاعات کشور با دو کمیسیون راهبردی شورا و کمیسیون راهبردی امنیت فنآوری اطلاعات، 18 کارگروه تخصصی شکل گرفته و شورای فنآوری اطلاعات در دستگاهها در حال شکلگیری است و کارگروه فنآوری اطلاعات استانها و آئیننامه مخصوص آن درحال تدوین است که بزودی در سطح استانها کارگروه فنآوری اطلاعات کشور در خیابان پاسداران روبروی پمپبنزین کوهستان هشتم نبش لادن پلاک 13 و آدرس اینترنتی ICT.IR و پست الکترونیکی INFO@ict.ir
در حوزه معاونت فنآوری اطلاعات 3 اداره کل وجود دارد. اداره کل امور زیربنایی که برای اولین بار در دوره اینجانب شکل گرفت و مشغول به فعالیت است. اداراه کل توسعه و اداره کل امور اجرایی . در رابطه با فرهنگسازی و توسعه نیروی انسانی سیاستهایی که گذاشته شده با این نگرش است که توسعه یکپارچه ارتباطات و فنآوری اطلاعات در کشور صورت بگیرد. همانطوریکه سیاست وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دوره جدید هست صرفا به تولید وعرضه خدمات نگاه نمیشود بلکه برای تولید و عرضه هر نوع خدماتی حتما به زمینهسازی برای تولید محصولات مرتبط با آن به عنوان پشتوانه این خدمات در کشور و تولید فنآوری به عنوان پشتوانه محصولات و تولید علم و دانش به عنوان پشتوانه اصلی برای توسعه پایدار در نظر گرفته شده و تلاش میشود در هرنوع توسعه این الگو به کار گرفته شود. در این راستا، دانشگاهها و مراکز علمی و تحقیقاتی ، شرکتهای فنی و مهندسی وصنایع اینها در میدان حضور فعالی داشته و به عنوان پشتوانه علمی و تحقیقاتی و صنعتی سازمانها، بنگاه ها و شرکتهای خدماتی قرار میگیرند. در رابطه با منابع انسانی مورد نیاز در حوزه فنآوری اطلاعات طبق برآوردی که شده اگر بخواهیم یک توسعه پایدارداشته باشیم، در پایان برنامه بایستی سالیانه 5 هزار نفر کاردان، 4 هزار نفر کارشناس و هزار نفر کارشناس ارشد و صد نفر دکترا در سال تربیت کنیم . با برنامه ریزی که با وزارت علوم شده، همانطور که مقام محترم وزارت فرمودند در تلاشیم که زمینه تربیت نیروی انسانی در کشور فراهم شود و نیروی انسانی مورد نیاز در این حوزه دردانشگاهها با یک رویکرد تکنولوژی محور شکل بگیرد. بر اساس برنامه پنج ساله چهارم. در پایان برنامه تعداد کاربران خطوط پرسرعت بایستی به 1 میلیون و 500 هزار کاربر برسد و کاربران خطوط عادی به 20 میلیون و 500 هزار نفر. در جمع 22 میلیون و ضریب نفوذ اینترنت به 30 درصد. اگر بخواهیم خدمت به مردم را سرلوحه خود قرار دهیم یکی از موارد عمده و مهم ویکی از این مصادیق بحث دولت الکترونیکی است. اصلیترین هدف از ایجاد دولت الکترونیک،متحدکردن موثرترین مراکز و منابع عرضه خدمات مملکت بر روی شبکه است. این خدمات از یک درگاه واحد که پورتال دولت الکترونیکی نامیده میشود یا پورتال مردم، از طریق رسانه واحد به شهروندان عرضه میشود که همان شبکه اینترنت ملی است . این پورتال خدمات مختلف الکترونیکی ،بانکداری الکترونیکی، تجارت الکترونیکی و مراکز ارتباطی چند کرنری را عرضه میکند. ارتباطات از طریق شبکه امن و قابل اعتماد به نام شبکه اینترنت ملی انجام میشود . مورد دیگر بانکداری الکترونیکی است که پرداختهای الکترونیکی را تامین میکند و ایجاد ارتباطات منسجم بین سازمانهای مختلف برای عرضه خدمات به مردم . سلسله الزامات لازم برای توسعه فن آوری اطلاعات شبکه اینترنت ملی ،مراکز داده و معماری داده ،سیستمهای کاربردی تولید اطلاعات در زمینههای مختلف کاری است . همانطورکه عنوان شد یکی از مواردی که مد نظر قرار دارد ایجاد شبکه اینترنت ملی است . چون شبکهای که در حال حاضر وجود دارد و خدمات اینترنت را عرضه میکند قابل اعتماد ، امن و پایدار نیست . هزینههای زیادی را در بر دارد. اگر قرار باشد تمام کاربرها و کاربردهای مختلف که اشاره شد با پهنای باندی که قرار است روی شبکه موجود قرار بگیرد . به طور قطع امکان ارائه خدمات وجود نخواهد داشت.
آنچیزی که مد نظر است، ایجاد یک شبکه پرسرعت در سراسر نقاط کشور که همه را زیر پوشش قرار دهد و انشاءالله چنین شبکهای با محتوایی که روی آن هست و کاربردهایی که دارد، بتواند در منطقه حرف اول را بزند و خدمات مختلف را به کشورهای منطقه ارائه بدهد. اولین قدمی که در نظرهست برداشته شود ایجاد شبکههای شهری، در مراکز استانها و به طبع آن شهرها و شهرستانها که مردم بتوانند با شبکههای خصوصی که شرکتهای خصوصی ایجاد کردهاند از طریق خطوط پرسرعت و یا به صورت dial up وصل شوند . خطوط پرسرعت، هم به مردم داده میشود هم به مدارس، درمانگاهها، شرکتها، بنگاههای اقتصادی و منازل . در نظر است روستاها حداقل با سرعت دو مگ به شبکههای شهری وصل شوند و بتوانند از امکانات شهری و خدماتی که در شهرها عرضه میشود از طریق شبکه استفاده کنند. یک الگوی بسیار ساده برای توسعه فناوری اطلاعات ، در روستاها به عنوان شبکه روستایی مطرح شده که با قیمت بسیار ارزان تنها با استفاده از یک PC سرور و برخورداری از 4 یا تعدادی مناسب با جمعیت آن روستا کارتهای مودم که این PC server خدمات web server و mailserver را ارائه میدهد و حتی accunting و پورتال روستا نیز روی آن قرار میگیرد. به این ترتیب میتوان به روستائیان در منازلشان خدمات ارائه داد. حتی خطوط پرسرعت ADSL در آنجا متصور است. طبق نمونههایی که ساخته شده و تست هم شده این کار عملی است. در روستای نوگران وزین شهر اصفهان به عنوان یک نمونه با کمک شرکت مخابرات استان اصفهان انجام شد . هزینهای که برای هر روستا در بردارد کمتر از دو میلیون تومان است و میتواند تعداد خطوط دیتا برای روستائیان که از طریق آن ارتباط با شبکههای پرسرعت داشته باشند برقرار کند . تجربه اصفهان تجربه بسیار خوبی بود که به عنوان یک نمونه ظرف یکماه گذشته انجام شد. پایلوت مترواترنت ایجاد شد. سرورهای مختلفی که خدمات مختلفی در اصفهان ارائه میدادند به این مترواترنت وصل شد و حتی دامنه ISF در آنجا آزمایش شد و مردم با نشانیهای با پسوند ISF. میتوانند استفاده بکنند از شبکه مترواترنت که نمونه در آن جا با خود بنده و بعضی از همکاران و متخصصینی که در آنجا حضور پیدا کردیم از نزدیک شاهد این کار بودیم که جای تشکر و قدر دانی دارد . شرکت مخابرات اصفهان اعلام آمادگی کرده که این شبکه را به عنوان یک پایلوت تکمیل کند. شبکه روستایی به عنوان یک پایلوت همانطوری که عرض شد در نوگران مورد بهرهبرداری قرار گرفت و موفق بود. در آنجا هم حضور پیدا کردیم و از نزدیک شاهد بودیم و مرکز تحقیقات اهل بیت که به عنوان یک کتابخانه دیجیتالی در اصفهان روی این شبکه خواهد آمد و خدماتی ارائه خواهد داد. رویکرد ما دو گونه است یکی حرکت از بالا به پائین و یکی حرکت از پایین به بالا . حرکت از بالا به پایین برای پروژههای اساسی و پایهای است که زمان طولانی و هزینه زیاد میبرد و کار فنی مهندسی و فناوری پیچیدهای دارد . این کار برای پروژههای مختلف مثل دولت الکترونیکی ،سلامت الکترونیکی ، آموزش الکترونیکی ،تجارت الکترونیکی دارد دنبال میشود ولی چون زمان بر است، حرکت از پایین به بالا هم شروع شده که اقداماتی با حجم زیاد و با فنآوریهای ساده ، آسان و ارزان قابل انجام است، که نمونهاش را در شبکه روستایی عرض کردم . پروژههایی که دارای اولویت هستند در مرحله تحقق برنامه 5 ساله چهارم است.
در قالب این برنامه ایجاد شبکه اینترنت ملی است که مرحله اول همانطور که عرض شد ، مترواترنت مراکز استانهاست و بعد سایر شهرها . مرحله سوم، کل کشور است که با همکاری و اقدامات طراحی و مهندسی که مرکز تحقیقات مخابرات بر اساس طراحی مفهومی که انجام شده ارائه میدهند و در شرکت فناوری اطلاعات و مخابرات استانها اجرا میشوند. مراکز داده ملی و استانی است که پایلوت آن در اصفهان ایجاد میشود. شبکه علمی کشور است که اتصال دانشگاهها با فیبر نوری و در مرحله اول دانشگاههای شهرهاست که اینها به همدیگر مرتبط و منسجم میشوند و شبکه علمی کشور را با سرعت بسیار زیاد ایجاد میکنند . شبکه مدارس است که در امسال هشت هزار و پانصد مدرسه باید به شبکه اینترنت شهری با خطوط ADSL وصل بشوند. هر مدرسه خود دارای یک پورتال است که روی سرور مدرسه ایجاد میشود. در این زمینه با وزارت آموزش و پرورش صحبت شده، در مرحله اول تهران،اصفهان،شیراز،تبریز و مشهد مقدس و در مرحله بعد سایر شهرها که آمادگی دارند به این شبکه متصل میشوند. شبکه بهداشت است . که اتصال بیمارستانها و درمانگاهها به شبکه اینترنت شهری در شهرهایی که آمادگی دارند ، انجام میشوند و پورتال درمانگاه به اضافه clinick information system (CIS) و پایلوت HIS در بیمارستانهای نمونه اجرا میشود و به تدریج در کل کشور توسعه پیدا میکند.
کارت هوشمند ملی است که برنامهریزی شده به عنوان پایلوت در استان قم اجرا شود و شهر الکترونیکی تهران است و عرصه خدمات الکترونیکی بر خط . طرح جامع اطلاعات فناوری استانها برای اینکه کار سریع ادامه پیدا کند به جای اینکه هر استان خود طرح جامع را بنویسد ، یک طرح جامع پایه برای استانها تدوین میشود و ارائه میشود که آنرا مناسب با استان خود تکمیل کرده و همینطور پورتال استان،شهر،روستا،به صورت با فناوری open source تولید و عرضه میشود و به عنوان یک پورتال پایه به استانها داده می شود. همینطور پورتال مدارس ، استانها و مدارس و روستاها نسبت به تکمیل آن میپردازند. عوامل کلیدی موثر در توسعه فنآوری اطلاعات کشور خلاقیت و نوآوری و راههای میانبر است. بسیجی و میلیونی کار کردن. اگر با روشهای عادی بخواهیم حرکت کنیم سالها وقت نیاز داریم و به آن برنامههایی که داریم نمیرسیم. بنابراین باید بسیجی و میلیونی کار کنیم. همانطور که تمام کارکنان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات این روحیه بسیجی را دارند و این کار به دست پرتوان آنها انجام خواهد شد. برخورداری از پشتوانه علمی دانشگاهها و مراکز علمی و تحقیقاتی ،کاربردی بودن و نتایج را سریع به دست مردم رساندن؛ اینهم به عنوان یک اصل که ما دنبال مواردی که آثار بیرونی ندارد و مردم از آن بهرهای نمیبرند نیستیم. ما نمیتوانیم صبر کنیم و شاهد جلوافتادن رقبا باشیم . تکیه بر ظرفیتهای داخلی، توسعه توانمندیها . انتظاراتی که از مخابرات استانها داریم. هدایت تسهیلات مادی به سمت اولویتهاست. انجام پروژههای تحقیقاتی در جهت دستیابی سریعتر به اولویتها و معرفی مجری طرح برای اجرای شبکه علمی، شبکه بهداشت، شبکه مدارس و شبکه روستایی است. درخواست بنده از استانها این است که یکنفر به عنوان مجری طرح در استان خود معرفی کنند، که آنها بتوانند این موارد را پیگیری کنند. تسهیلات مالی هم که در اختیار است . غیر از منابع خود شرکتها، اعطای وام از محل وجوه داده شده برای فعالیتهای مشخص به بخش خصوصی است.
به شرط تامین حداقل 50 درصد اعتبار مورد نیاز پروژه توسط دستگاه یا استانی است که البته به بخش خصوصی تعلق میگیرد و ایجاد پایلوت بعضی از پروژه ها بستگی به آمادگی دستگاه یا استان دارد.
مدیریت هزینهها در دبیرخانه شورای فناوری اطلاعات تعریف شده همانطور که مستحضر هستند دولت محترم دستگاهها برای خرید نرمافزار و سختافزارهای خودشون باید با دبیرخانه شورای عالی فناوری کشور هماهنگی کنند که کار صورت بگیرد و یک سایتی به آدرس WWW.SMH.IR ایجاد شده و بسیاری از استان ها علیرغم بخشنامههای متعدد نسبت به این سایت و انجام این کار هماهنگ نیستند و خواهش بنده این که همکاران ما در استانها ، سازمانها و دستگاهها را به این سایت مراجعه بدهند تا با مشکلی روبرو نشوند . وسلام