(فیروز رحیمی)

به‌طور کلی هر کاری که انجام آن مستلزم مشارکت جمعی است برای بقاء و استمرار و دوام خود  نیاز به برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری دارد تا در پرتو آن با شناخت و آگاهی از وضعیت و شرایط موجود در درون و بیرون از سازمان بتواند به موفقیت نسبی و نهایتاً بالندگی سازمانی درعرصه رقابت نائل شود. در سازمان‌های مالی و بانکی و در کل بنگاه‌های اقتصادی نیز که اصل سودآوری ضامن بقاء و دوام آنها بوده و در یک شرایط رقابتی تنگاتنگ برای جلب و جذب بیشتر مشتری قرار دارند، موضوع تدارک برنامه مؤثر برای فعالیت و روشن دیدن افق آینده بیش از پیش ضروری و مهم تلقی می‌گردد  .
پست‌بانک ایران نیز مطابق ضرورت‌های تأسیس و ماهیت فعالیت و نقشی که در عرصه خدمات بانکی کشور بر عهد ه دارد   در راستای توسعه کمی و کیفی خدمات و کسب سهم بیشتر از بازار برنامه مدونی را پیش روی خود قرار داده است که ارزیابی موفقیت شاخص‌های برنامه‌ای آن می‌تواند ذهن ما را نسبت به دستاوردها و موفقیت‌های آن روشن نماید.
جناب آقای محمود افضلی رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل پست‌بانک ایران در 17 مرداد ماه سال جاری در نامه‌ای به رؤسای شعب سراسر کشور به شاخص‌های مهمی از تحولات بسیار چشمگیری که در پست‌بانک ایران اتفاق افتاده است اشاره کرده و ضمن تقدیر از تلاش‌های صورت‌گرفته بر ادامه این تحولات مثبت در راستای دستیابی به اهداف برنامه‌ای و شکوفایی پست‌بانک تأکید کرده است.
با مروری بر محتوای نامه مذکور که علاوه بر جنبه تشکرآمیز، دارای بار انگیزشی، تشویقی و ایجاد  تحرک در مجموعه کارکنان شعب نیز است می‌توان چهار محور اصلی را که مبین شاخص‌های موفقیت پست‌بانک است از هم تفکیک نمود  .
شاخص اول که به‌عنوان نقطه تمرکز سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های بانک انتخاب شده است « افزایش منابع سپرد ه‌ای و ارتقای سهم پست‌بانک ایران در شبکه بانکی کشور» است که براساس آمار ارائه‌شده منابع‌ مؤثر بانک از رقم یک هزار و 590 میلیارد ریال در ابتدای سال 1385 به سه هزار و 306 میلیارد ریال در پایان تیرماه سال جاری افزایش یافته است که نشان‌ د هنده رشد  108د رصدی می‌باشد .
تسهیلات اعطایی به مشتریان طی دوره مذکور از د یگر معیارهای تحول در پست‌بانک محسوب می‌شود که این رقم در پایان تیرماه سال جاری به 3002 میلیارد ریال افزایش یافته است که بیانگر رشد 112درصدی در تسهیلات است.
افزایش درآمد ها در سه‌ماهه اول سال جاری از دیگر زمینه‌های موفقیت‌ پست‌بانک محسوب می‌شود  که با پیشی گرفتن درآمدهای بانک در سه‌ ماهه اول سال جاری از هزینه‌ها اتفاق افتاده است. نسبت درآمد به هزینه در دوره مذکور معاد ل 114درصد  است که د ر مقایسه با نسبت 74 درصد در مدت مشابه سال گذشته رقم قابل توجهی به نظر می‌رسد. راه‌اندازی و فعال‌سازی دفاتر خدمات بانکی شهری و روستایی ازجمله مهمترین رویکردهای پست‌بانک در راستای توسعه خدمات در بین مردم و نقاط روستایی با اتکاء بر توانمندی کارگزاران بخش خصوصی است که در این زمینه نیز مطابق آمار ارائه‌شده تعداد دفاتر خدمات بانکی روستایی از 94 دفتر در ابتدای سال 1385 به 1800 دفتر در پایان تیرماه سال جاری رسیده است و از این طریق 160 میلیارد ریال سپرده جذب شبکه پست‌بانک گردیده است. با بررسی تحولات مثبت صورت‌گرفته در پست‌بانک با اتکاء بر شاخص‌های مذکور مشخص می‌گردد مسیر و جهت‌گیری‌های حرکت پست‌بانک در برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته مبتنی بر مزیت‌هایی است که پست‌بانک با توجه به پیشینه و قابلیت‌ها و اهداف تأسیس دارد ، که در صورت تقویت این حرکت و سرعت بخشیدن به آن می‌توان تحولات شگرفی را د ر این حوزه محقق ساخت.
افزایش منابع سپرده‌ای، اعطای تسهیلات، توسعه خدمات بانکی در دفاتر شهری و روستایی بخش خصوصی و افزایش درآمد از اجزای مهم به هم پیوسته پویایی و بالندگی پست‌بانک وایجاد  زمینه لازم برای ارتقاء انگیزه کاری کارکنان از طریق بهبود روند پرد اخت‌‌ها، سودآوری پست‌بانک، گسترش کمی و کیفی ‌خدمات در نقاط دورافتاد ه و کم‌برخوردار و درنهایت کمک به ایجاد  اشتغال و رونق و آبادانی کشور و رفع نیازهای ضروری افراد کم‌ درآمد  از طریق اعطای تسهیلات به‌شمار می‌رود . با توجه به سیاست‌های دولت نهم مبنی بر گسترش عدالت و رفع تبعیض از مناطق محروم و همچنین تأکیدات ابلاغیه مقام معظم رهبری در اجرای کامل سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در راستای واگذاری تصدی‌گری دولت به بخش خصوصی، زمینه خوبی برای افزایش بیشتر شاخص‌های موفقیت پست‌بانک و تسریع  روند تحقق برنامه ها در حوزه عملکردی فراهم است. قطعا  توصیه‌های تخصصی و کارشناسی لازم در نامه مذکورکه توسط مدیرعامل محترم به رؤسای شعب ذکر شده است راهگشای مسیر حرکت خواهد بود.
پیاد ه‌سازی نکات مذکور در نامه مدیرعامل با تسری و پیاد ه‌سازی دو عامل مهم در حوزه درون و برون سازمانی می‌تواند  توفیق آنها را بیش از پیش قرین موفقیت نماید  .
عامل اول حمایت مداوم و پایدار کارکنان از سازمان  است که مجریان اصلی برنامه‌ها و سیاست‌های بانک محسوب می‌گردند که بسیار مهم و تعیین‌کننده است لذا تقویت آن شتاب حرکت رو به پیشرفت را چند برابر و خارج از تصور خواهد کرد .
برای ایجاد و حفظ حمایت کارکنان از سازمان راهکارهای زیر مؤثر است:
1. نوعی از مشارکت و سهیم شدن کارکنان در سود  2.پیوند های بلند مدت استخدامی و امنیت شغلی 3. پاداش‌های مبتنی بر کار گروهی و جلوگیری از تکروی 4. تضمین حقوق فردی
عامل د وم شناسایی و ایجاد مزیت رقابتی با تدوین و اجرای برنامه‌ریزی بازاریابی مؤثر است. ضرورت‌های این مهم را می‌توان به شکل زیر بیان کرد :
• افزایش تلاطم، پیچیدگی و رقابت د ر محیط بازاریابی و کسب و کار • سرعت تغییرات تکنولوژیکی• کمک به شناسایی منابع مزیت رقابتی • تقویت نگرش سازماندهی‌شد ه • توسعه و بهبود دقت و شفافیت در امور • اطمینان از روابط ثابت، سازگار و هماهنگ بین بخش‌ها و فعالیت‌ها •تعیین اهد اف و استراتژی‌ها.